sobota, 13 kwietnia 2013

Muzeum kanału "Dętka" /Музей канала "Камера"

Historia wodociągów i kanalizacji w Łodzi sięga początków XX wieku. Autorem pierwszych projektów był najlepszy fachowiec w Europie, budowniczy min. wodociągów w Warszawie (wspólnie z ojcem) oraz kanalizacji i  oczyszczalni ścieków w Pradze, sir William Heerlein Lindley. Wysokie koszty inwestycji, wynoszące 25  mln rubli, które przeraziły ówczesnych włodarzy miasta, a później także I wojna światowa, spowodowały, że projekt zarzucono.

Po odzyskaniu niepodległości, w 1919 roku wrócono do pomysłu. Szefem budowy został dawny współpracownik Lindleya, inż. Stanisław Skrzywan.

inż. Stefan Skrzywan
źródło: Wikipedia

Skrzywan zaproponował, by w pierwszej kolejności wybudować sieć kanalizacyjną. Pomysł zaakceptowano i w 1924 roku Uchwałą Rady Miejskiej przeznaczono na ten cel gigantyczną na ówczesne czasy kwotę 5 mln. złotych. Dla porównania - w lipcu 1924 kilogram masła kosztował 4,30 zł, a dniówka tkacza wahała się od 3,41 do 5,44 zł.

W roku 1925 zaczyna powstawać sieć kanalizacyjna. Ten rok przyjmuje się też jako rok powstania obecnego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji.

Pierwszy budynek podłączono do sieci kanalizacyjnej już w 1927 roku, a pięc lat później rozpoczęła działalność oczyszczalnia ścieków na Lublinku. Łódzkie kanały wykorzystywały naturalne ukształtowanie terenu Łodzi - teren opada w kierunku południowo-zachodnim, spływ ścieków odbywał się grawitacyjnie. Wraz z wybudowaniem kanałów zaistniała konieczność opracowania metody ich czyszczenia. Również i w tym przypadku postanowiono wybudować zbiornik, który wykorzystywać będzie odpływ grawitacyjny. Zbiornik taki został wybudowany jednocześnie z budową kanałów, a jego zadaniem było efektywne czyszczenie łódzkich kanałów.

Zbiornik ma owalny kształt kształtem przypominający samochodową dętkę - stąd nazwa. "Dętka" biegnie wokół palcu Wolności, będącego ówcześnie centralnym punktem Łodzi. Długość zbiornika to ~142 m, szerokość ~1,5 m, wysokość ~1,9 m, a pojemność to ~300 m3. "Dętka" łączy się z pięcioma kanałami (dwa kanały pod ulicą Piotrkowską i po jednym pod pozostałymi odchodzącymi od placu Wolności ulicami) za pomocą zasuw. Gdy zachodziła konieczność oczyszczenia kanału otwierano odpowiednią śluzę, a nagromadzona wcześniej deszczówka czyściła wybrany kanał. Metodę tę stosowano jeszcze do lat 60-tych ubiegłego wieku, kiedy to "Dętkę" zastąpiły samochody ciśnieniowe.

Muzealna ekspozycja

Kanał "Dętka"

Muzealna ekspozycja - zdjęcia z  budowy kanału

Muzealna ekspozycja - zdjęcia z  budowy kanału

Muzealna ekspozycja - śluza

Muzealna ekspozycja - zdjęcia z  budowy kanału

Muzealna ekspozycja - śluza

Muzealna ekspozycja

Muzealna ekspozycja - zdjęcia z  budowy kanału

Muzealna ekspozycja - zdjęcia z  budowy kanału

Muzealna ekspozycja

Kanał "Dętka"

Wejście do muzeum

Obecnie kanał "Dętka" - wciąż w doskonałym stanie technicznym ma charakter zabytku - jest oddziałem Muzeum Historii Miasta Łodzi.


Pokaż Refael72 - podróże na większej mapie


Muzeum Historii Miasta Łodzi
MUZEUM KANAŁU "DĘTKA"
Godz. otwarcia:
23.IV÷30.IX
czwartek, piątek 11:00÷19:00
sobota, niedziela 12:00÷20:00
1.X÷31.X
piątek 10:00÷14:00
sobota, niedziela 14:00÷18:00
1.XI÷22.IV
nieczynne
Kasa: pl. Wolności 2
Ceny N/U: 5 zł/3 zł
Opracowano na podstawie:

  1. Strona Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Łodzi (dostęp 2013-04-11)
  2. 85 lat - Dzieje Wodociągów i Kanalizacji w Łodzi; Wyd. Hamal Andrzej Majcherek; Łódź, 2010,
    ISBN 978-83-928867-0-9
  3. Wikipedia: William Heerlein Lindley (dostęp 2013-04-12)
  4. Weinfeld Ignacy, Oxińska Szcześniakowa Ludwika; Tablice statystyczne Polski, wydanie za rok 1924; Instytut Wydawniczy "Bibljoteka Polska"; Warszawa-Bydgoszcz 1925


История водопроводов и канализации в Лодзи тянется с начала XX  века. Автором первых проектов был самый лучший специалист в Европе, строительный мин . водопроводов в Варшаве (вместе с отцом) и канализации и  очистительного цеха стоков в Праге, сир Виллиам Хээрлеин Линдлей. Высокие издержки инвестиции, выносящее 25  млн рубли, которые испугали тогдашние главы города, а позднее тоже и мировая война, вызвали, что проект был забросен.

В 1919 годы, после восстановления независимости,  постройка вернулись в мысль. Начальником строительства остался прежний сотрудник Линдлея, инж. Станислав Скшиван.

Скшиван предложил, чтобы в первой очерёдности построить канализационную сеть. Мысль одобрили и в 1924 года Решением Городсково Cовета предназначили на эту цель гигантскую на тогдашние времена сумму 5 млн. золотых. Для сравнения - в июле 1924 килограмм масла стоял 4,30 зл, а дневной заработок ткача качался с 3,41 до 5,44 зл.

В году 1925 начинает возникать канализационная сеть. Этот год принимается тоже как год возникновения присутствующего Предприятия Водопроводов и Канализации.

Первое здание подключили в канализационную сеть уже в 1927 году, а пять лет позднее начала деятельность очистительный цех стоков на Люблинку. Лодзке каналы использовали натуральное рэльеф местности Лодзи - местность опадает в юго-западном направлении, сток стоков происходил гравитационно. Вместе из постройкой каналов возникшая необходимость обрабатывания метода их чистки. Также и в этом случае постановить построили канал, который использовать будет гравитационный отлив. Бак такого построен одновременно со строительством каналов, а его заданием было эффективное чистка лудзких каналов.

У канала есть овальная форма напоминающий автомобильную камеру - отсюда название. "Камера" бежит вокруг площади Свободы (plac Wolności), в тогдашные бремя центрального пункта Лодзи. Длина канала это ~ 142 м, ширина ~ 1,5 м, высота ~ 1,9 м, а объём это ~ 300 м3. "Камера" соединяется с пятью каналами (два канала под улицей Пётрковской и по одном под остальными отходящими от площади Свободы улицами) при помощи заслонов. Когда заходила необходимость очищения канала открывали соответствующий шлюз, а собранная дождевая вода чистила избранный канал. Этот метод применяли ещё до 60-этих лет прошедшего века, когда это "Камеру" заменили чисьненёвые машины.

Теперь канал "Камера" - всё в совершенном остановится техническим имеет характер памятника - отделение Музея Истории Города Лодзи.


Музей Истории Города Лодзи
МУЗЕЙ КАНАЛА "КАМЕРА"
Музей работает:
23.Апреля ÷ 30.Сентября
четверг, пятница 11:00 ÷ 19:00
суббота, воскресенье 12:00 ÷ 20:00
1.Октябпя ÷ 31.Октябпя
печатей 10:00 ÷ 14:00
суббота, воскресенье 14:00 ÷ 18:00
1.Ноября ÷ 22.Апреля
Мызей неработающий
Касса: Пл . Свободы 2
Цены Н / Ль: 5 зл / 3 зл


    3 komentarze:

    1. Jedno z najciekawszych łódzkich muzeów. Fajnie znowu coś przeczytać u Ciebie na blogu :) Pozdrawiam!

      OdpowiedzUsuń
    2. I pomyśleć jak wówczas sprawie budowano! Jak sobie przypomnę Modlin.. ech

      P.S. tłumaczenie w drugiej części to rosyjski? Nie znam języka, ale wygląda mi to na cyrylicę

      pozdrawiam

      OdpowiedzUsuń
      Odpowiedzi
      1. Dobrze przypuszczałaś, rosyjski.
        Łódź to miasto czterech kultur, więc w zasadzie oprócz rosyjskiego powinien być jeszcze niemiecki i hebrajski, lub może raczej jidisz ;-)

        Usuń